อาทรี ซกเชน คืออะไร
ซกเชน เป็นชื่อเรียกการปฏิบัติธรรมเพื่อความรู้แจ้งในจิตเดิมแท้ อันเป็นพุทธภาวะ หากกล่าวโดยความหมายเชิงพยัญชนะแล้ว ซกเชน หมายถึงการปฏิบัติธรรมเพื่อให้บรรลุถึงปรมัตถธรรมที่สมบูรณ์ ซึ่งก็คือ สภาวะจิตเดิมแท้ที่เป็นพุทธภาวะนั่นเอง
(อ. ประมวล เพ็งจันทร์ – อารัมภกถา แก่นคำสอนอาทรี ซกเชน)
ในคำว่า อาทรี นั้น
“อา” คือ อักขระทิเบต ཨ (อ่านออกเสียงว่า อา) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แทนจิตที่เป็นธรรมชาติเดิมแท้ของเราซึ่งมีความเป็นพุทธะ
“ทรี” แปลว่า นำทาง
“อาทรี” จึงคือ การนำทางไปสู่อา (ཨ) เป็นคำสอนที่จะทำให้เราตระหนักรู้ถึงจิตที่เป็นธรรมชาติเดิมแท้ของเรา
ซกเชน หมายถึงการทำสมาธิที่สมบูรณ์แบบ เป็นการปฏิบัติเพื่อนำไปสู่ความเป็นพุทธะโดยสมบูรณ์ สมมติฐานพื้นฐานของซกเชน คือความจริงสูงสุดที่ดำรงอยู่ภายในกระแสความคิดของสรรพสัตว์ ไม่ว่าเราจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม สภาวะพุทธะนี้เป็นธรรมชาติเดิมแท้ที่มีมาแต่กำเนิด ผู้ที่ตื่นขึ้นคือบุคคลที่ประจักษ์แจ้งถึงสภาวะสูงสุดของจิตใจของตน หรือดังที่คัมภีร์ อาทรี ซกเชน กล่าวว่า “เป็นการเผชิญหน้ากับธรรมชาติที่แท้จริงของจิตใจ”
คำสอนซกเช็น ซึ่งเป็นคำสอนสูงสุดและสมบูรณ์ที่สุดนั้น สืบทอดผ่านมาจากครูบาอาจารย์ในหลายลักษณะ ทั้งในแบบดั้งเดิม เช่น ผ่านจิต ผ่านการกระซิบบอก นอกจากนี้ก็ยังมีการสอนที่ครูบาอาจารย์ในแต่ละยุคได้ทำคำอธิบายไว้อย่างเป็นระบบและมีการทำเป็นคัมภีร์ มีคำอธิบายอย่างเป็นขั้นตอน และต่อมาก็มีการปรับปรุงคำสอนนี้มาเรื่อยๆ ซึ่งก็คือสิ่งที่ตกทอดมาถึงศิษย์ในหลักสูตรการภาวนานี้
คำสอนในการภาวนาอาทรี ซกเชน มาจากหนังสือแก่นคำสอน อาทรี ซกเชน (Pith Instructions for A Khrid rDzogs Chen) คัมภีร์เก่าแก่ที่ถ่ายทอดบทปฏิบัติอาทรี ซกเชน เป็นลำดับขั้น ตั้งแต่เริ่มแรกของการปฏิบัติ จนถึงการปรากฏขึ้นของการรู้แจ้งโดยสมบูรณ์ มูลคัมภีร์และอรรถาธิบายนี้รจนาขึ้นในศตวรรษที่ 13 โดย ท่าน ดรู เกียลวา ยุงดรุง (ค.ศ. 1242 – 1290) พระอาจารย์ผู้ถือครองคำสอนรุ่นที่เก้าของสายธรรมอาทรี และต่อมาท่านสังฆราชองค์ที่ 33 ของเพิน ซึ่งเป็นพระปฐมอาจารย์ของท่านเกเช โซนัม ได้มอบหมายให้ท่านเกเชดำเนินการแปลร่วมกับลูกศิษย์ชาวตะวันตก หนังสือแบ่งเป็น 15 บท เริ่มจากคำสอนเบื้องต้น คำสอนเพื่อให้เข้าใจจิต เทคนิคการทำสมาธิต่างๆ การฝึกในความฝัน หนทางการประสานจิตเดิมแท้ รวมทั้งคำสอนโพวา หนังสือได้มีการแปลเป็นภาษาไทย (รายละเอียดด้านล่าง)
